WYMAGANIA WETERYNARYJNE
PRZY PRZEPROWADZANIU UBOJU ZWIERZĄT W GOSPODARSTWIE
CELEM POZYSKANIA MIĘSA NA UŻYTEK WŁASNY
INFORMACJA DLA ROLNIKÓW
Wg stanu prawnego na dzień 02.09.2025 r.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z przepisami ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego niedopuszczalna jest sprzedaż, dystrybucja i inne formy przekazywania (bezpłatnegolub nie) mięsa przeznaczonego na użytek własny i żywności zawierającej takie mięso osobom spoza gospodarstwa, w którym zwierzę było utrzymywane.
W poradniku omówiono najważniejsze wymagania weterynaryjne przy prowadzeniu uboju w celu produkcji mięsa na użytek własny w gospodarstwie, obejmujące zagadnienia takie jak:
1. Jakie zwierzęta mogą podlegać ubojowi w celu produkcji mięsa na użytek własny w gospodarstwie?
- W jakich gospodarstwach może być prowadzony ubój w celu produkcji mięsa na użytek własny?
- Jakie są dodatkowe wymagania dla gospodarstw, w których dokonywany jest ubój zwierząt w celu produkcji mięsa na użytek własny pochodzących z innych gospodarstw?
- Jaka dodatkowa dokumentacja musi być prowadzona w gospodarstwach, w których prowadzi się ubój w celu produkcji mięsa na użytek własny?
- Kiedy i w jaki sposób należy informować powiatowego lekarza weterynarii o uboju w celu produkcji mięsa na użytek własny?
- Kiedy i w jaki sposób należy informować Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przeprowadzeniu uboju zwierząt oraz jakie jest dalsze postępowanie ze środkami identyfikacji zwierząt?
- Jakie kwalifikacje musi posiadać osoba dokonująca uboju zwierząt oraz jakie są najważniejsze zasady obowiązujące podczas uśmiercania?
- W jakich sytuacjach przeprowadzane jest badanie przedubojowe, badanie poubojowe, badanie w kierunku afrykańskiego pomoru świń (ASF) lub badanie w kierunku włośni?
- W jakich przypadkach konieczne jest właściwe zagospodarowanie tkanek, które uznaje się za materiał szczególnego ryzyka (SRM)?
- Jakie są przepisy szczególne związane z występowaniem afrykańskiego pomoru świń (ASF), na które należy zwrócić uwagę przy prowadzeniu uboju świń w celu przeznaczenia mięsa na użytek własny?
11. Jakie są możliwe kary za nieprzestrzeganie przepisów o wymaganiach weterynaryjnych przy prowadzeniu uboju świń w celu produkcji mięsa na użytek własny w gospodarstwie?
- W jakich aktach prawnych można znaleźć przepisy regulujące zasady przeprowadzania uboju na użytek własny oraz jakie inne przepisy należy brać pod uwagę przy utrzymywaniu zwierząt w celu produkcji mięsa na użytek własny w gospodarstwie?
Zaznaczyć należy, że biorąc pod uwagę cel poradnika, nie uwzględnia on całości zagadnień dotyczących wymagań weterynaryjnych przy prowadzeniu chowu i hodowli zwierząt. Pominięto kwestie dotyczące m.in.:
- obowiązków wynikających z przepisów w zakresie identyfikacji i rejestracji zwierząt, niezwiązanych bezpośrednio z prowadzeniem uboju w celu produkcji mięsa na użytek własny (np. prowadzenie spisu świń, przechowywanie dokumentów zwierząt przemieszczonych do siedziby stada, wymagania dla zakładu drobiu, po spełnieniu których podmiot prowadzący zakład drobiu ma obowiązek dokonywania zgłoszeń do komputerowej bazy danych itp.). Informacje o obowiązkach spoczywających na posiadaczach zwierząt wynikających z obwiązującego prawodawstwa, wraz z broszurami informacyjnymi dedykowanymi poszczególnym gatunkom zwierząt, dostępne są pod linkiem: https://www.gov.pl/web/arimr/identyfikacja-i-rejestracja-zwierzat w zakładce: Identyfikacja
- Rejestracja Zwierząt oraz pod linkiem: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/wzory-dokumentow-przemieszczenia-dla-owiec-koz-swin-jeleniowatych-i-wielbladowatych–models-of-movement-document-for-sheep-goats-pigs-camelidae-and-cervidae;
- warunków utrzymywania zwierząt różnych gatunków w gospodarstwach,
- konieczności przestrzegania zasad bioasekuracji gospodarstw i stosowania środków związanych z występowaniem chorób zakaźnych zwierząt.
Wymogi w tym zakresie są ustanowione w przepisach wymienionych w odpowiedzi na pytanie nr 12, a obowiązek ich stosowania zależy m.in. od gatunku utrzymywanych zwierząt, sytuacji epidemiologicznej, tego czy zwierzęta są utrzymywane w gospodarstwie wyłącznie w celu uboju na użytek własny itd. Więcej informacji w tym zakresie można uzyskać u powiatowych lekarzy weterynarii
– dane kontaktowe dostępne pod linkiem: https://www.wetgiw.gov.pl/inspekcja-weterynaryjna/jednostki-terenowe.